Το πρόβλημα δεν είναι αν φταίει το ΠΑΣΟΚ, η ΝΔ, ο Ανδρέας ή ο επόμενος "σωτήρας" και οι υπήκοοί τους. Αυτή είναι η αφήγηση του Θεάματος (που θα έλεγε και ο Γκυ Ντεμπόρ): να προσωποποιεί τις κοινωνικές σχέσεις και να μετατρέπει την πολιτική σε εναλλαγή διαχειριστών. Όσο συζητάμε ποιος μας πρόδωσε περισσότερο, αφήνουμε ανέγγιχτη την πραγματική δομή που αναπαράγει την αλλοτρίωση που αναφέρεις.
Λες ότι "εμείς τους ψηφίζουμε". Ναι, αλλά η ψήφος μέσα σε μια κοινωνία όπου η καθημερινή ζωή, η ενημέρωση και οι επιθυμίες κατασκευάζονται από το ίδιο σύστημα, δεν είναι η ύψιστη έκφραση ελευθερίας. Είναι συχνά η επικύρωση μιας ήδη προδιαγεγραμμένης επιλογής. Το βόλεμα δεν είναι ουδέτερο επειδή υπάρχει. Υποκρύπτει μια συγκεκριμένη κοινωνική τάξη πραγμάτων. Όπου δεν αφήνει διαθέσιμο χώρο άμυνας σε όποιον αδικείται, άλλον από την καταφυγή στη τυφλή βία. Ας μην τη δαιμονοποιούμε λοιπόν, γινόμαστε ένα με τους μπραβοκούληδες και τη "σωστή πλευρά της ιστορίας".
Συζητάτε όσο σας διαβάζω σαν να υπάρχει εκεί έξω πραγματική πολιτική επιλογή, ενώ υπάρχει κυρίως διαχείριση της ίδιας κοινωνίας του Θεάματος. Δεν ψάχνουμε νέο Ανδρέα, ούτε νέο Καραμανλή, ούτε νέο Παπαδόπουλο, ούτε νέο Αλέξη, ούτε νέο Σημίτη· αυτό ακριβώς κάνει το Θέαμα: μετατρέπει την ιστορία σε casting πρωταγωνιστών. Το ζήτημα δεν είναι ποιος θα κυβερνήσει καλύτερα το υπάρχον, αλλά γιατί αποδεχόμαστε ως μοναδικό ορίζοντα ένα σύστημα που παράγει συνεχώς εξάρτηση, κατανάλωση, παθητικότητα και ανάθεση. Η αστική δημοκρατία λοιπόν, που εξαντλείται στην ψήφο κάθε τέσσερα χρόνια είναι ήδη μια μορφή αποξένωσης, όχι η υπέρβασή της.
Εδώ λοιπόν μας χωρίζει άβυσσος. Τη "Δημοκρατία", όπως την έχει θεσμικά περιχαρακώσει η αστική τάξη την έχω κλασμένη. Και επειδή ο κόσμος είναι αποβλακωμένος στα δίχτυα της και την παραδέχεται παθητικά ως το "καλύτερο σύστημα που έχουμε ανακαλύψει", προτιμώ να είμαι τουρίστας σε χώρες όπου η πολιτική λειτουργεί ως παράσταση και η συμμετοχή των πολιτών περιορίζεται κυρίως στον ρόλο του θεατή.
Και πάμε και στο δια ταύτα της Marfin. Μια απεργία μπορεί να θεωρηθεί μια στιγμή όπου οι άνθρωποι παύουν προσωρινά να είναι απλοί εκτελεστές του ρόλου τους και επιχειρούν να δράσουν συλλογικά. Ο απεργοσπάστης, από αυτή την οπτική, βοηθά να αποκατασταθεί η ομαλή λειτουργία του συστήματος πριν αυτή η ρήξη αποκτήσει μεγαλύτερη σημασία και νομιμοποιηθεί κοινωνικά όταν η πλειοψηφία της κοινωνίας ασφυκτιά. Είναι επιλογή αυτό. Χωρίς να σημαίνει ότι κάθε απεργοσπάστης ενεργεί από ιδεολογία. Κάποιος μπορεί να σπάσει μια απεργία επειδή φοβάται ότι θα χάσει τη δουλειά του ή επειδή δεν έχει άλλη οικονομική επιλογή ή επειδή είναι παρτάκιας ή επειδή παίζει το καλό παιδί των αφεντικών. Το ζήτημα δεν είναι η φυσική καταδίκη του ατόμου (γιατί ηθικά είναι καταδικασμένος), αλλά το πώς το ίδιο το σύστημα παράγει τέτοιες επιλογές και στρέφει τους εργαζόμενους τον έναν απέναντι στον άλλον. Γι αυτό και η έφοδος των μπαχαλάκηδων στο κτίριο όπου "εργάζονταν" μόνο ως ανεγκέφαλα μισανθρωπική μπορεί να ειδωθεί. Και αν πραγματικά οι τρεις συλληφθέντες ήταν οι φυσικοί αυτουργοί, να τους κόψουν το κώλο. Αν και προσωπικά επέτρεψέ μου να αμφιβάλλω· οι σκευωρίες των κατασταλτικών μηχανισμών της μεταπολίτευσης είναι παροιμιώδεις, ώστε να πειστεί κάποιος ότι τους έπιασαν μετά από 16 χρόνια. Ειδικά αν σκεφτεί κανείς ότι τους προχτεσινούς τους βρήκαν μέσα σε δυο μέρες.
