Σε κάθε δημόσια ή ιδιωτική συζήτηση γύρω από την επιτυχία και τα χρήματα, επανέρχεται συχνά το αφήγημα του αυτοδημιούργητου ατόμου: εκείνου που δούλεψε σκληρά, δεν παραπονέθηκε, πήρε ρίσκα, αποταμίευσε, και τελικά «τα κατάφερε». Σύμφωνα με αυτήν τη λογική, όποιος δεν πετυχαίνει, φταίει αποκλειστικά ο εαυτός του. Κάθισε στο καφενείο, γκρίνιαξε, δεν διάβασε, δεν ρίσκαρε, και άρα δεν αξίζει να έχει υψηλά εισοδήματα. Το πρόβλημα με αυτή την οπτική είναι ότι παραβλέπει πλήρως τη συλλογική πραγματικότητα, την κοινωνική δομή και την ανθρώπινη ποικιλομορφία.
Αν ήταν δυνατόν όλοι να πετύχουν οικονομικά, τότε ποιος θα έκανε τις απαραίτητες – αλλά χαμηλά αμειβόμενες – δουλειές; Ποιος θα μάζευε τα σκουπίδια, θα καθάριζε δρόμους, θα έφτιαχνε σπίτια, θα οδηγούσε λεωφορεία, θα έψηνε καφέδες και θα διεκπεραίωνε χειρωνακτικές εργασίες; Μια κοινωνία όπου όλοι είναι «ψηλά» εισοδηματικά δεν είναι κοινωνία – είναι φαντασίωση.
Η βασική αρχή λειτουργίας κάθε σύγχρονης κοινωνίας είναι ο καταμερισμός της εργασίας. Οι δουλειές δεν είναι όλες ίδιες ούτε αμείβονται το ίδιο, αλλά όλες είναι απαραίτητες. Το πρόβλημα δεν είναι ότι υπάρχουν δουλειές χαμηλού εισοδήματος – το πρόβλημα είναι όταν η κοινωνία:
δεν τις σέβεται,
δεν τις αμείβει αξιοπρεπώς,
και αντιμετωπίζει αυτούς που τις κάνουν ως αποτυχημένους.
Αν όλοι κυνηγούσαν τα "μεγάλα λεφτά", τότε δεν θα υπήρχε καν το υπόβαθρο για να στηριχθούν οι λεγόμενοι "επιτυχημένοι".
Ένα άλλο μεγάλο ψέμα της απόλυτης ατομικής ευθύνης είναι η ιδέα ότι όλοι ξεκινούν από το ίδιο σημείο. Αυτό δεν ισχύει:
Άλλοι μεγαλώνουν σε σπίτια με μόρφωση και σταθερότητα.
Άλλοι σε κακοποιητικά ή αδιάφορα περιβάλλοντα.
Κάποιοι έχουν γονείς με εισοδήματα, περιουσία, γνωριμίες, άλλοι όχι.
Κάποιοι μπορούν να ρισκάρουν και να αποτύχουν χωρίς να χάσουν την επιβίωση τους. Άλλοι δεν έχουν τέτοιο περιθώριο.
Και φυσικά, υπάρχουν και εκείνοι που τα βρήκαν έτοιμα: παιδιά επιχειρηματιών, κληρονόμοι ακινήτων, γόνοι πολιτικών Κουληδες Παπανδρεοι ή επαγγελματικών «δυναστειών», που δεν δούλεψαν ποτέ σκληρά, αλλά απολαμβάνουν υψηλό επίπεδο ζωής. Η ύπαρξή τους και μόνο ακυρώνει το αφήγημα "όποιος αξίζει, πετυχαίνει".
Επίσης άλλοι που έκαναν περιουσίες με πουστιες πολιτικοί τσαρλατάνοι Άδωνις Τσεκούρατος,μαφιόζοι,απατεώνες, γύφτοι.κλπ
Υπάρχουν άνθρωποι που δεν θέλουν να κάνουν 15ωρα. Που δεν θέλουν να κυνηγούν το χρήμα. Που προτιμούν να έχουν ισορροπημένη ζωή, λιγότερο στρες, περισσότερο χρόνο με την οικογένειά τους. Που εργάζονται έντιμα σε επαγγέλματα μέσης ή χαμηλής αμοιβής και νιώθουν περήφανοι γι’ αυτό. Αυτοί οι άνθρωποι δεν είναι αποτυχημένοι. Απλώς δεν αποδέχονται την ιδέα ότι η αξία του ανθρώπου μετριέται σε ευρώ.
Το ότι κάποιος παίρνει 800 ευρώ, δεν σημαίνει ότι δεν έχει εργασιακή ηθική. Το ότι κάποιος παίρνει 8.000 ευρώ, δεν σημαίνει ότι αξίζει περισσότερο ως άνθρωπος.
Η κοινωνία αποτυγχάνει, όχι το άτομο
Όταν μια κοινωνία:
δεν δίνει ευκαιρίες,
δεν προστατεύει τους πιο αδύναμους,
δεν αμείβει την τίμια εργασία,
και χλευάζει τους μη «επιτυχημένους»,
τότε δεν φταίνε οι άνθρωποι. Φταίει η κοινωνία. Η κοινωνία δεν μπορεί να λειτουργεί μόνο για το 5% που «τα κατάφερε». Πρέπει να νοιάζεται και για το 95% που κουβαλά στους ώμους του την καθημερινή της λειτουργία.
Το να πετύχει κάποιος οικονομικά είναι θεμιτό και αξιοθαύμαστο. Όμως δεν είναι η μόνη ή η ανώτερη μορφή επιτυχίας. Δεν μπορούν όλοι να έχουν υψηλά εισοδήματα – και αυτό δεν είναι αποτυχία. Είναι απλώς η πραγματικότητα. Η αξία του ανθρώπου δεν μετριέται με νούμερα στον τραπεζικό λογαριασμό, αλλά με το ήθος του, τη συμβολή του στο σύνολο την ΠΑΤΡΙΔΑ και την ποιότητα του χαρακτήρα του..